Atelier Fecit, met passie voor Acryl & Keramiek , Aquarel, Beelden, Keramiek en Speksteen


Go to content

Steensoorten info

Info

Algemene informatie speksteen:

Speksteen, steatiet of wel zeepsteen genoemd, is de meest zachte steensoort die
er is en daardoor zeer geschikt voor kunstzinnige en creatieve bewerking.
Speksteen is een mono-mineraalgesteente dat uit talkkristallen is opgebouwd en vettig aanvoelt. Deze steensoort is er in vele kleuren, tekeningen en
structuren met daarin opgesloten mineralen, oxyde
verbindingen en metalen, die zorgen voor een oneindige variatie aan verschijningsvormen.


Speksteen van het Duitse speckstein, of zeepsteen van het Engelse soapstone, gaat over dezelfde steen.
De woorden geven al aan dat het een zachte steen is.
De wetenschappelijke naam is staeatiet.
Speksteen heeft een heel hoog talkgehalte en wordt altijd nog gebruikt
in de medische industrie voor talkpoeder en zalfjes.
Speksteen heeft zijn herkomst uit China, Brazilie, Zimbabwe, Scandinavie, India en Pakistan , en is vaak al miljoenen jaren oud.

Speksteen wordt “gewonnen” in speksteen groeven,

daar worden met grote machines de stenen uit de
bergen gezaagd om vervolgens getransporteerd te worden naar alle delen van de wereld.
Speksteen is dus een 100% natuurlijk materiaal.







Verschijning:

Speksteen kan diverse structuren hebben. De kleur wordt er aan gegeven door de opgesloten mineralen, oxideverbindingen en metalen.
Er zijn vele kleuren: roze, groen, rood, bruin, bruin/blauw, geel/groen, geel/wit, zwart, grijs, groen/grijs, en wit.


Hardheid:

Speksteen wordt op veel plaatsen in de wereld gevonden, maar helaas niet in Nederland.Het is een steensoort die soms wel 90 miljoen jaar oud kan zijn, zoals is vastgesteld door geologen in Californië.

Men vindt het onder andere in Brazilië, Afrika, China,Groenland, India en Europa

De naam zeepsteen is ontstaan doordat de steen door het hoge talkgehalte aanvoelt als een glad stukje zeep.

De wetenschappelijke naam is steatiet.

De verschillende hardheden van steen worden weergegeven op de schaal van Mohs.
De schaal van Mos loopt van 1 tot 10. Speksteen staat op hardheid 2 en ook wel 3 en Diamant staat op 10. De schaal loopt niet evenredig op, wat betekend dat Diamand niet 5x harder is dan speksteen, maar in werkelijkheid veel harder(Zie tabel met absolute hardheden ) staat een overzicht van de mineralen die de hardheid bepalen. Zoals bijvoorbeeld het mineraal talk bij speksteen.Sommige stenen komen in meerdere hardheidsschalen voor, dit omdat de hardheid word bepaalt door de mineralen en steensoorten bevatten vaak 1 of meer mineralen. De lijst is zeker niet uitputtend, maar geeft een aardig overzicht van beschikbare steensoorten in Nederland.



Bepalingsmethoden:

Er zijn drie verschillende meetprincipes om hardheid te meten:

  • Krasbestendigheid
  • Indrukweerstand
  • Terugslaghardheid of dynamische hardheid



Krasbestendigheid:

In de mineralogie wordt het begrip hardheid gebruikt om aan te geven in welke mate een materiaal andere, zachtere materialen kan penetreren. In zijn algemeenheid geldt dat een harder materiaal krassen kan maken op een zachter materiaal. Dit principe is door Friedrich Mohs gebruikt om een praktische bepalingsmethode voor hardheid te definiëren, de Hardheidsschaal van Mohs. Deze schaal definieert de hardheid van tien bekende mineralen. De hardheid van het hardst bekende materiaal, diamant, werd gesteld op 10; de hardheid van talk, werd gesteld op 1. De hardheid van een onbekend mineraal kan eenvoudig worden vastgesteld door uit te proberen met welke van die 10 bekende mineralen het bekrast kan worden.
Kwarts, het hoofdbestanddeel van zand, heeft in de hardheidsschaal van Mohs de hardheid 7. Mineralen met een grotere hardheid heten edelstenen; sieraden van deze mineralen worden niet dof omdat stof en zand er geen krassen in maken.
Met een sclerometer
meet men de druk die met een bepaalde scherpe punt moet worden uitgeoefend om een kras of deukje in een materiaal te maken. De punt van de sclerometer wordt van een zeer hard materiaal gemaakt, bijvoorbeeld diamant. Hiermee kan men een absolute waarde voor de hardheid bepalen.



Sclerometer:



Hardheidsschaal van Mohs:





























Gelaagdheid:

Sommige kleuren speksteen zijn gelaagder dan andere.
Bij het Chinees is limoen-groen en donker-groen vaak gelaagd.
Licht groen en roze zijn over het algemeen niet gelaagd.
Indien Chinees speksteen meer gelaagd is, dan is hakken vaak desastreus. De steen zal dan afbrokkelen.


Bij het braziliaans speksteen zijn de donkere kleuren soms ook wat gelaagd, doordat de steen toch compacter is, vormt de gelaagdheid meestal geen probleem.

Naast de hiervoor genoemde eigenschappen van stenen kunnen er ook breukvlakken in een steen zitten. Deze breukvlakken zijn de vloek voor elke beeldhouwer. Soms zijn deze nagenoeg niet te zien en worden pas herkend als het te laat is. In veel gevallen is de steen dan nog te lijmen. Met een goede steenlijm kan er dan hersteld worden waarna er (met enige voorzichtigheid) verder gewerkt kan worden.
Als de breuklijn eerder zichtbaar wordt dan is het raadzaam de steen of héél voorzichtig te bewerken of te splijten op de breuklijn en de overgebleven brokken apart te bewerken.

Speksteen uit China:

De steen uit China is meestal roze, groen, wit, grijs, soms zwart. De steen is gelaagd en je ziet veel kleine breuklijntjes, die de steen iets karakteristieks geven.Soms zitten er hele harde stukjes in, die er wat glasachtig uitzien: het is kwarts en bijna zo hard als graniet. Je kan er goed je gereedschap mee verknallen. Neem geen rasp, de puntjes breken gemakkelijk af, maar een vijl. In het ergste geval: neem een andere steen en geef de steen met de harde stukjes een mooi plekje tussen de plantjes in de tuin/vijver.Speksteen uit China is geschikt voor alle leeftijden.

Speksteen uit Brazilie:

Braziliaans speksteen is prettig om te bewerken. De steen is geschikt voor alle leeftijden, ook voor mensen die wat minder sterk in de handen zijn. De steen komt voor in vele verschillende combinaties groen en bruin.











Speksteen uit India en Pakistan:

Steen uit India/Pakistan is een stuk harder dan de Chinese of Braziliaanse speksteen. Jammer genoeg kan de steen niet gehakt worden door de breuklijnen die er in voor komen. De steen heeft prachtige kleuren in nuances donkerrood en groen. Het is de moeite waard de steen te bewerken, maar je doet er iets langer over en het kost kracht. Je hebt goed gereedschap nodig.

Speksteen uit Zimbabwe:
Steen met de hardheid van speksteen komt ook voor in Zimbabwe en kan heel zacht zijn.Voor een leek moeilijk te herkennen omdat de steen uit Zimbabwe sowieso vaak een zachte laag om de steen heeft die wat aandoet als opgedroogde modder.
Het is raadzaam als u steen in gaat kopen een rasp mee te nemen.
De steen is voor alle leeftijden geschikt om te bewerken, ook voor mensen die niet zo sterk in de handen zijn.




Speksteen uit Scandinavie:


Speksteen uit Scandinavie is best hard en wordt gebruikt voor tegelkachels en schoorsteenmantels. Speksteen is in staat de warmte langdurig warm te houden.









Albast uit Italie, Spanje en Egypte:

Albast wordt gevonden als knollen in de grond. De steen kan transparant wit zijn, soms ook met aders. De steen komt ook voor in bruin, bruin - roze, roodachtig - oranje, grijs en wit.

De hardheid is wisselend, maar albast is goed te bewerken met raspen en vijlen. Hakken in albast is af te raden: er ontstaan sterretjes in de onderlaag van de steen. Als de steen niet te dik is, komt het licht er mooi doorheen. Vooral na het polijsten. Albast wordt verkocht in plakken van doorgezaagde knollen of blokken. Albast is niet geschikt om buiten te zetten: het oppervlak wordt ruw en verliest zijn glans.





Serpentijn:

Serpentijn werd meer dan 2000 miljoen jaar geleden gevormd en wordt beschouwd als een composiet.Het is een verzameling van gesteenten die bestaat uit samengeklonterde afvalstukken van andere gesteenten.In Zimbabwe vinden we serpentijn in het Great Dyke. Dit is een plateau dat zich uitstrekt over grote delen van Zimbabwe en zich praktisch aan de oppervlakte bevindt. Dit maakt het gemakkelijk om de stenen te delven.Bijna iedere steen heeft een roestbruine schil. Dit wordt ook wel een verweringslaag of oxodatielaag genoemd en is vrij zacht en broos. De hardheid van serpentijn varieert van zeer zacht tot zeer hard.Kleuren variëren van lichtgroen, groen, donkergroen, groen gevlamd, groen met donkere stippen, bruin gevlamd, bruin, paars, wit met groen lijnen, enz...Globaal kunnen we een indeling maken in volgende soorten

Groene en bruine Serpentijn
:

Tamelijk zacht en zeer goed te bewerken met houtbewerkings-gereedschap. Uit ervaring kunnen we zeggen dat de steen harder wordt naarmate de kleur donkerder is. Beelden gemaakt uit deze steen kunnen beter binnen geplaatst
worden omdat ze anders krassen. :






Zwarte serpentijn:

Zeer donker groen en middelmatig hard. Na het aanbrengen van een boenwas is de kleur bijna zwart. Beelden gemaakt uit deze steen kunnen beter binnen geplaatst worden omdat ze anders krassen.

Fruitserpentijn:

Harder dan zwarte serpentijn en te vinden in donkergroene tot bruine gevlamde kleur. Beelden gemaakt uit deze steen kunnen binnen en buiten geplaatst worden en zijn niet bijzonder weergevoelig.


Opaal:

Is te vinden in bruine, groene en witte kleur. Laat zich goed bewerken en is redelijk zacht. Een gespikkelde variant, ook citroenopaal
genoemd kan hard zijn.Beelden gemaakt uit deze steen kunnen eventueel buiten geplaatst worden maar dit is meer risicovol. Bruine plekken in deze steen hebben namelijk de neiging om water te absorberen wat nefast kan zijn bij vriesweer.

Springstone:

Zwart met bruine tinten en hard. Bij het bewerken van deze steen is het gebruik van hardmetalen gereedschap aan te bevelen. Beelden gemaakt
uit deze steen kunnen binnen en buiten geplaatst worden zonder problemen.


















Reacties of prijsaanvraag kunt u vermelden op het contactformulier van deze website.
Ina is zeer benieuwd naar uw bevindingen.

Home | Curriculum Vitae | Portfolio | Gastenboek | Contact | Info | Site Map


Sub-Menu:

Zoeken / Search

Back to content | Back to main menu